załamany człowiek

O tym jak trudno wnieść protest wyborczy, czyli błędy formalne i ich skutki

7 lipca 2017

Postępowania prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu wyborczego wymagają dużej wiedzy specjalnej – przygotowanie odpowiednich pism procesowych oraz wypełnienie wszystkich obowiązków nałożonych przez przepisy prawa nieraz okazuje się być na tyle skomplikowane, że sprawia trudności także profesjonalistom. Jak błahe, z punktu widzenia wnoszącego, przesłanki mogą skutkować odrzuceniem danego pisma pokazuje postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2015 r. wydane w sprawie o sygn. akt: I ACz 61/15.

 

Przedmiotowe orzeczenie wydane zostało na gruncie przepisów dotyczących protestów wyborczych w odniesieniu do wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 392 § 2 Kodeksu wyborczego: „Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.” Wypełnienie przedmiotowego wymagania nie skutkuje jednak automatycznym uznaniem wniesionego protestu za skuteczny. Art. 393 § 1 Kodeksu wyborczego wskazuje, że protesty wyborcze rozpoznaje się w ramach postępowania nieprocesowego, z modyfikacjami wynikającymi z zapisów Kodeksu wyborczego. (zob. wpis na ten temat)

Skutkiem powyższego pozostaje, że protest wyborczy musi spełniać zarówno przesłanki właściwe dla pism procesowych wynikające z Kodeksu postępowania cywilnego, jak i szczególne przesłanki wynikające z Kodeksu wyborczego. Inny natomiast będzie skutek dokonanych uchybień. Jeżeli wnoszący nie spełni wymagań określonych w art. 392 § 2 Kodeksu wyborczego protest sąd okręgowy pozostawi bez dalszego biegu. Jeżeli wnoszący uchybi przepisom wynikającym z Kodeksu postępowania cywilnego, zostanie wezwany do uzupełnienia braków formalnych. W razie nieuzupełnienia tych braków, sąd zwróci wniesiony protest.

W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Apelacyjny w Katowicach doszło do zwrotu protestu na skutek nieuzupełnienia przez Wnioskodawcę pisma o dane w postaci imienia i nazwiska Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji Wyborczej w Okręgu Nr (…) w C., w związku z pracami której protest został złożony. Wnioskodawca składając zażalenie na zarządzenie o zwrocie protestu wskazał, że ustawodawca nie wskazał, że odnośnie uczestników postępowania w sprawie protestów wyborczych odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zwrócił także uwagę na fakt, że w orzecznictwie, niewskazanie imion, nazwisk oraz adresów osób pełniących funkcje przewodniczących właściwych komisji wyborczych, nie stanowi braku formalnego protestu, a przyjmuje się, że informacje te są znane sądowi z urzędu. W ocenie skarżącego nie miał on możliwości uzyskania danych osobowych członków komisji.

Ocena pierwszego z zarzutów Wnioskodawcy pozostaje jednoznaczna. Do postępowań w sprawie protestów wyborczych znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Rozważyć jednak należy, czy Wnioskodawca miał możliwość uzupełnienia protestu wyborczego zgodnie z żądaniem sądu. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na orzecznictwo, nie wskazując jednak żadnego konkretnego przykładu odpowiedniego orzeczenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach nie zgodził się z twierdzeniami Wnioskodawcy. Wskazał przy tym, ze nie można przedmiotowych informacji uznać za znane sądowi z urzędu, zaś Wnioskodawca miał możliwość uzyskania odpowiednich danych, ponieważ są one ogólnodostępne.

 

Z wydanym przez Sąd Apelacyjny w Katowicach orzeczeniem należy się zgodzić, nie sposób jednak odmówić w pewnym zakresie racji wnoszącemu protest. Nie ulega wątpliwości, że oznaczenie uczestników postępowania stanowi obowiązek wnoszącego protest. Wątpliwości Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie brały się z tego, że w jego ocenie w sposób odpowiedni wskazał on na konkretne osoby jako uczestników postępowania, nie określając ich jednak z imienia i nazwiska, lecz wskazując na pełnione przez nie funkcje. Takie określenie nie jest jednak wystarczające z punktu widzenia przepisów postępowania cywilnego. O ile więc można zrozumieć Wnioskodawcę w wymiarze czysto ludzkim, o tyle przepisy postępowania wprost wskazują na wymogi jakie musi spełniać pismo procesowe. Jednym z tych wymogów jest konkretne wskazanie uczestników postępowania. Za niewystarczające przy tym pozostaje wskazanie pełnionych przez dane osoby funkcji. Porównać to można do wskazania jako strony postępowania prezesa zarządu jakiejś spółki. Desygnatem tej funkcji nie zawsze będzie jedna i ta sama osoba. Może ona podlegać zmianie. Dodatkowo, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek skutecznego wszczęcia postępowania. Sąd nie może wszcząć postępowania, a więc i przeprowadzić postępowania dowodowego, jeżeli nie posiada danych dotyczących uczestników postępowania. Sąd Apelacyjny w Katowicach nie mógł więc np. dopuścić dowodu z urzędu i zbadać, kto pełnił funkcje Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji Wyborczej w Okręgu Nr (…) w C. Jedynym wyjściem procesowym był więc zwrot wniesionego protestu.

 

Przepisy Kodeksu wyborczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego pozostają więc bezwzględne wobec jakichkolwiek uchybień formalnych składanych protestów wyborczych. Między innymi z tej przyczyny wniesienie protestu wyborczego wcale nie należy do czynności prostych. Pierwszym sukcesem składanego protestu wyborczego jest więc przyjęcie go do rozpoznania przez sąd.

Komentarze (0)

Ten wpis jeszcze nie został skomentowany.
Dodaj pierwszy komentarz poniżej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *